Berlijn, Hauptbahnhof, mei 2009

Berlijn, Hauptbahnhof, mei 2009

Sporen van crisis

Ik ben al lang de tel kwijt en weet ook niet meer met welke het begon. Dat moet haast wel mijn geboortecrisis zijn geweest, want ik was niet gemakkelijk in die eerste uren. Puberteitscrisis, onderwijscrisis, gezagscrisis, kabinetscrisis, raketcrisis, Suezcrisis, atoomcrisis, beurscrisis, Cubacrisis, Middenoostencrisis, oliecrisis, voedselcrisis, benzinecrisis, militaire crisis, echtcrisis, midlife crisis, bouwcrisis, reactorcrisis, zorgcrisis, grondstoffencrisis, geloofscrisis, valutacrisis, terreurcrisis, tsunamicrisis, humanitaire crisis, huizencrisis, hypothecaire crisis, vertrouwenscrisis, identiteitscrisis, paspoortcrisis, milieucrisis, klimaatcrisis, monetaire crisis, diplomatieke crisis, bevolkingscrisis, personeelscrisis, milleniumcrisis, bancaire crisis, handelscrisis. Allemaal heb ik ze meegemaakt, groot en klein, zwaar en licht, van pijnloos veraf tot pijnlijk dichtbij, onverschillig, als toeschouwer en als deelnemer, als dader en als slachtoffer. Je zou het na zon waslijst niet zeggen, maar ik had nog een zee aan tijd over voor andere dingen. Zo overleefde ik lang en bij vlagen verbazend gelukkig.

Nu is er die grote, allesomvattende, alles in de schaduw stellende bij. Even diep als ie breed is, even complex als eenvoudig, een bont en doornig boeket, bijeengehouden met een een reepje prikkeldraad. Kredietcrisis, jawel. Dat is wel een hele serieuze. Hij is er nog maar net, de veelkoppige, en zn ware gezichten moeten we nog te zien krijgen. Er is me al beloofd dat hij iedereen zal raken. Op een dag pakt hij mij. We zien wel, ik ben benieuwd. Ik ben wel eens banger geweest en ook wel eens bezorgder. Ik hoop maar dat dit niet mn laatste crisis zal zijn.

Sommige crises zijn heel fotogeniek. Vuil, honger en armoe maken mooie plaatjes. Ze hebben hun zichtbaarheidsgehalte mee. Van andere, bijvoorbeeld van de Milleniumcrisis de grootste nepper onder zijn gelijken kan ik me niet n beeld herinneren. De Kredietcrisis verbeelden, dat valt ook niet mee in mijn land en dat zeggen mensen die het kunnen weten. Voorlopig is het er vooral een van cijfers, grafieken en woorden. Van ernst en schaamteloosheid doordrenkte koppen van politici, bankiers en speculanten, ja. Maar hele straten die te koop staan zoals in de VS, of huizenrijen die misschien wel nooit meer worden afgebouwd, nee, nog niet en misschien wel nooit. Alleen als het straks bij ons echt zo ernstig wordt als de profeten zeggen, kan de fotograaf weer terugkeren in de schoolbanken van weleer: stakingen, bedrijfsbezettingen, demonstraties, huisuitzettingen, wonen onder een zeiltje in een stadspark dat tot camping is verklaard. En wordt het weer helemaal old school, dan sta ik over een paar jaar met mn enig overgebleven camera kleumend in de rij voor een bordje waterige erwtensoep.

Maar makkelijk of niet, toch maar blijven proberen.

Maart 2009